Eikenprocessierups

De eikenprocessierups rukt vanuit het zuiden van ons land op naar het noorden. De rups is in de afgelopen jaren in Flevoland gesignaleerd in de gemeenten Almere, Zeewolde, Lelystad, Dronten en Noordoostpolder. Naar verwachting zal de rups in deze gemeenten ook dit jaar weer verschijnen. 

De eikenprocessierups
De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder die haar eitjes legt in de toppen van vooral eikenbomen waar ze overwintert. Van april-begin mei komen de rupsen uit de eitjes. Aanvankelijk zitten ze hoog in de boom. Na een aantal vervellingen komen groepjes rupsen samen en vormen grote nesten op de stammen van eikenbomen. Deze nesten bestaan uit een dicht spinsel van draden, brandharen, vervellingshuidjes en uitwerpselen. Vanuit hun nesten gaan de rupsen ’s nachts in processie op zoek naar voedsel.

Gezondheidsklachten
Het venijn van de eikenprocessierups zit in de brandharen van de rups. Een volgroeide rups heeft er ongeveer 700.000! Deze haartjes zijn met het blote oog niet te zien.
Met hun weerhaakjes dringen de pijlvormige brandharen bij aanraking gemakkelijk in de huid, ogen en luchtwegen. Contact met brandharen kan binnen een paar uur klachten veroorzaken, zoals (hevige) jeuk, bultjes, blaasjes, roodheid en ontsteking. De ogen kunnen rood en dik worden en/of ontstoken raken. Verder kunnen verschijnselen optreden die lijken op een verkoudheid: een loopneus, kriebel in de keel, hoesten, moeilijk slikken en kortademigheid. Daarnaast kunnen zich algemene klachten voordoen, zoals braken, duizeligheid, koorts en algehele malaise. De overlast van de brandharen van de rups start meestal in mei en loopt door tot en met augustus.

Wat is eraan te doen?
Heeft u klachten, dan is het belangrijk om te voorkomen dat de brandharen zich verder over het lichaam verspreiden:

• Strip de huid direct na blootstelling met plakband. Daarna de huid en de ogen met lauw water afspoelen;
• De brandharen zijn niet gemakkelijk te verwijderen uit kleding. Het beste is om kleding die besmet zijn met brandharen heel grondig te wassen (liefst op 60ºC).

Meestal verdwijnen de klachten binnen enkele dagen tot 2 weken vanzelf. Bij hevige jeuk kunnen middelen tegen de jeuk, zoals zalf op basis van menthol, verlichting geven. Zijn de klachten ernstiger, dan is het verstandig naar de huisarts te gaan.

Hoe voorkom je problemen?

• Zorg bij een bezoek aan een (natuur)gebied waar de eikenprocessierups voorkomt voor goede bedekking van de hals, armen en benen en ga niet op de grond zitten;
• Probeer direct contact met rupsen, (oude) brandharen, spinselnesten en vervellingshuidjes zoveel mogelijk te vermijden;
• Maak kinderen attent op het gevaar van de eikenprocessierups;
• Vermijd wegen waar eikenbomen met veel processierupsen staan. Ook oude nesten van vorig jaar bevatten veel brandharen, welke kunnen verwaaien.

Als u in uw eigen tuin te maken heeft met eikenbomen met eikenprocessierupsen ga dan niet zelf de rupsen bestrijden, maar huur daar een deskundig bedrijf voor in of vraag daarover advies bij uw gemeente.

Meer weten?

• Voor meer gezondheidsinformatie kunt u terecht bij de afdeling Medische Milieukunde van de GGD via telefoonnummer 088-0029910;
• Voor het melden van een waarneming van de eikenprocessierups en voor informatie over bestrijding en aanpak van de overlast kunt u contact opnemen met uw gemeente. De inwoners van de gemeente Almere kunnen hiervoor het volgende nummer bellen: 14036 of een e-mail sturen naar info@almere.nl;
• Op www.minlnv.nl/eikenprocessierups zijn alle relevante links en informatie over de rups samengevoegd.