In Nederland hebben veel woningen te maken met vochtproblemen. Dat heeft deels te maken met het feit dat het grondwater vaak vrij dicht onder het maaiveld staat in bepaalde delen van het land. Verder wordt het klimaat in Nederland sterk beïnvloed door de nabijheid van de zee, waardoor het bijna het gehele jaar vrij vochtig kan blijven. Daarnaast spelen bouwtechnische gebreken en bewonersgedrag een grote rol. Problemen die te maken hebben met vocht in huis zijn onder andere zichtbare vochtplekken, schimmelgroei en een muffe lucht in de woning. Naast vermindering van het woongenot kan vocht indirect gezondheidsklachten veroorzaken bij personen die overgevoelig zijn voor huisstofmijt of schimmels.
Verschillende factoren kunnen een rol spelen bij het ontstaan van vochtproblemen. Zoals boven reeds aangegeven, kunnen er in hoofdlijn twee groepen worden onderscheiden: bouwtechnische aspecten en bewonersgedrag.
Bouwtechnische aspecten:
- bouwvocht;
- optrekkend vocht;
- vochtige kruipruimte;
- condensatie op koude oppervlakken (bijv. t.g.v. koudebruggen);
- lekkages;
- regendoorslag;
- gebrekkige of ontbrekende ventilatievoorzieningen.
Bewonersgedrag:
- Vochtproductie door vochtproducerende activiteiten zoals koken, was drogen, baden, douchen en het gebruik van (gas)verbrandingsapparaten en vochtproductie door de aanwezigheid van mensen, planten en huisdieren;
- Ventilatie en stookgedrag.
Vochtproblemen ontstaan meestal als gevolg van een combinatie van bouwtechnische aspecten en bewonersgedrag, waarbij in de meeste gevallen de bouwtechnische aspecten op de voorgrond staan. In het algemeen geldt dat er voor vochtproblemen geen standaard oplossingen zijn. Elk vochtprobleem zal afzonderlijk onderzocht en beoordeeld moeten worden.
Effecten op de gezondheid
Er is voldoende wetenschappelijk bewijs dat vocht en schimmel in woningen kan leiden tot meer luchtwegklachten. Astmapatiënten lopen in een vochtige of schimmelige woning meer kans op verergering van hun klachten en/of het vaker voorkomen van klachten. De vermoedelijke oorzaak van het verhoogd voorkomen van luchtwegproblemen bij personen die in vochtige woningen wonen, is extra blootstelling aan allergie veroorzakende stoffen en/of andere stoffen van biologische oorsprong. In een vochtige omgeving kunnen allergeen producerende organismen, zoals schimmels en huisstofmijt beter gedijen. Mensen die blootgesteld worden aan allergenen lopen een groter risico hier ook overgevoelig voor te worden. Soms kan er ook huiduitslag optreden.
Naast het allergische effect ten gevolge van schimmelsporen, produceren schimmels ook allerlei stoffen die een nare geur kunnen veroorzaken en zelfs giftige stoffen (mycotoxinen). Het is nog onduidelijk wat de gezondheidseffecten van al deze stoffen zijn, maar er wordt wel een verband gelegd tussen de blootstelling aan door schimmels geproduceerde vluchtige stoffen en het voorkomen van aspecifieke verschijnselen zoals keel, neus- en oogirritatie.
De combinatie van kou en vochtigheid kan bij reumapatiënten verergering van de klachten geven.
